Tranzicija u BiH: Privreda počiva na porodičnim firmama

Tranzicija u BiH: Privreda počiva na porodičnim firmama

Objavio: -

Porodične firme po definiciji u one koje je osnovao vlasnik bilo sam ili sa partnerima ili svojom obitelji. Takve firme u BiH su osnivane sredinom 90-ih godina, i u tom period su bile glavni stup rasta BiH ekonomije.

No sada, 20 godina nakon osnivanja, nalaze se na prekretnici – tranziciji vlasništva sa osnivača na nasljednike, s jedne strane, ali i tranziciji iz poduzetništva u korporativno upravljanje, kako bi se uspješno borile sa konkurencijom i omogućile rast svojih firmi i tržišnog udjela. Obzirom na činjenicu da preko 70% porodičnih firmi u Europi ne preživi tranziciju na drugu generaciju vlasnika, iznimno je važno raditi na podizanju svijesti za potrebu restrukturiranja i sistemskog razvoja porodičnih firmi u BiH.

Činjenice:

* Preko 80% svih firmi na svijetu su porodične firme
* Family 500 indeks firmu u svijetu veličine su da budu treća najveća ekonomija na svijetu (iza US i Kine), zapošljavajući 21 milion radnika i prihoda 6,5 triliona USD2.
* Preko 70% porodičnih firmi u EU ne doživi tranziciju na drugu generaciju vlasnika
* Porodične firme imaju potencijal za značajan rast. Samo na listi Fortune 500 je preko 35% podoričnih firmi
* U BiH preko 80% porodičnih firmi su u vlasništvu prve generacije osnivača

Osnivanje porodičnih firmi u BiH počelo sredinom 80-ih godina te da su u tom periodu ove firme bile nosilac privrednog rasta i razvoja u zemlji. Međutim, 20 godina nakon toga porodične firme su se počele susretati s problemom tranzicije vlasništva sa osnivača na nasljednika, ali i sa novim uslovima upravljanja – s poduzetništva na korporativno upravljanje, ističu iz Vanjskotrgovinske komore BiH uoči seminara “Restrukturiranje i razvoj porodičnih firmi/malih i srednjih preduzeća u BiH” u organizaciji ove institucije.

“20 godina nakon osnivanja porodičnih firmi u BiH više od 80 posto njih i dalje u vlasništvu osnivača te da je za njih došlo vrijeme da restrukturiraju kompanije i prenesu upravljanje na svoje nasljednike. Za bosanskohercegovačke, kao i za kompanije u regiji, bitno je da veoma brzo krenu s projektom restrukturiranja, jer borba s konkurencijom i nadolazećim izazovima neće biti moguća ukoliko kompanije organizaciono iznutra nisu spremne.” – ističe Alma Nefić, konzultant na projektu.

Direktorica Sektora za edukaciju Vanjskotrgovinske komore Bosne i Hercegovine (VTKBiH) Elma Kovačević kazala je da bez restrukturiranja porodične firme i mala i srednja preduzeća nemaju budućnost te da svaka kompanija treba pratiti rast i razvoj svojih proizvoda i potrebe tržišta kako bi usaglasila svoje poslovanje sa tim zahtjevima.

 

Izvor: RTV SLON / N1 BiH