/VIDEO/Znate li i šta znači pojam „Ekofeminizam“?

TV SLON UZIVO RADI OSLON UZIVO

U saradnji sa HO „Horizonti“ RTV Slon, kao medijski pokrovitelj i partner,  u naredna tri mjeseca provodit će projekat „Ženski politički aktivizam u TK“. Kroz zanimljive i atraktivne televizijske forme, aktivistice ove organizacije tokom naredna tri mjeseca govorit će o historiji borbe za ženska prava, o inkluziji žena u sistem odlučivanja, zatim o vječitom uticaju tradicije na povlačenje žena s javne scene, te o ekofeminizmu, sve s ciljem promocije i edukacije opće populacije o važnosti adekvatne zastupljenosti žena u sistemima odlučivanja.

EKOFEMINIZAM

Jedna od tema o kojoj govorimo jeste i ekofeminizam.

Njemački biolog Ernest Hekel (Ernest Haeckel) smatra se Aristotelom 19. vijeka i on je prvi uveo termin “ekologija” u nauku. Reč je o kompleksnoj nauci koja ima nekoliko definicija, no najučestalija je ona koja ekologiju definira kao nauku o staništu i odnosu čovjeka prema prirodi i flori i fauni.

Pored nauke o životnoj sredini ekologija danas obuhvata i niz aktivističkih pokreta i grupa koje su se na početku borile protiv nuklearnog naoružanja, a danas se bore za zdravu životnu sredinu. Neki od ovih pokreta su postali i politički kao “Zeleni”, koji su razvijeni u Evropi, a posebno su jaki i uticajni u Njemačkoj. Sa druge strane, pojedini ogranci ekoloških političkih  partija su radikalni i sarađuju sa organizacijom Green Peace, osnovanom prije četrdeset godina u Vankuveru, u Kanadi, na talasu protesta protiv nuklearnih proba.

Osamdesete godine prošlog vijeka obilježile su velike ekološke katastrofe u kojima su smrtno stradale na hiljade ljudi. Od posljedica černobilske katastrofe do koje je došlo 1986.godine nakon eksplozije u nuklearnoj elektrani u Černobilu u Ukrajini preminulo je 200.000 ljudi. Otkriće ozonske rupe 1985.godine, efekat globalnog zagrijavanja, kisele kiše sve je to dana u centru rasprava među stručnjacima i naučnicima i dovelo je do toga da se stvorila politička volja za rješavanje ovih problema.

Svi ovi ekološki, mirovni i antinuklearni pokreti, imaju teorijsko izvorište u knjizi Rejčel Karson (Rachel Carson) Silent Spring  koja govori o uticaju  pesticida na životnu sredinu i doprinjela je zabrani upotrebe DDT i drugih pesticida u SAD.

“U akademskom prostoru, pitanjima antropogenog uticaja na životnu sredinu bavi se socijalna ekologija, naučna disciplina utemeljena takođe sredinom šezdesetih u SAD (Bookchin 1990). Osnovno polazište socijalne ekologije jeste da su sadašnji problemi u životnoj sredini u najširem kontekstu direktna posljedica kapitalističkog sistema i kompetitivne potrošačke filozofije. Istovremeno i u okviru drugog talasa feminizma, javljaju se struje, pre svega u SAD i zemljama tzv. Trećeg svijeta, koje uz kategoriju roda, povezuju i preispituju pojmove životne sredine, održivog razvoja i biodiverziteta. Ono što je u tom periodu, s teorijskog aspekta, približilo ekološke i feminističke teoretičare i teoretičarke jeste kritičko preispitivanje naučnih paradigmi. Kao i feminističke kritičarke nauke, i ekološki teoretičari /ke smatraju da su redefinisanje nauke i njena demitologizacija imperativ društvenog razvoja (Harding 2004: 181). U tom kontekstu, savremenoj ekološkoj teoriji je feministička kritika nauke bliska ne samo u istorijsko-sociološkom, već i u metodološko-epistemološkom pogledu.“

Predstavnica socijalne  ekologije Inestra King (Yinestra King ) smatra da u prirodi nema hijerarhije i da su nju uveli ljudi kao vid dominacije. Iz tog asprekta, priroda je ravnopravni subjekt, i ne može biti isključena kao Drugi.

U socijalnom ekofeminizmu je primetan jak aktivistički pristup, a Inestra King bila je jedna od inicijatorki prve ekofeminističke konferencije ”Žene i život na Zemlji” (1984), a prethodno i protestnog skupa ”Ženska akcija Pentagon” (1980), na kome su žene digle glas protiv trke u naoružanju.

Indijska fizičarka i ekofeministkinja Vandana Šiva (Vandana Shiva) je ukazala na povezanost rodnih i ekoloških pitanja u tekstu ”Razvoj, ekologija i žene”, ukazujući da kategorije ”razvoj” i ”produktivnost”, koje su u osnovi patrijarharne kapitalističke ekonomije, utiču na devastiranje životne sredine i postaju izvor rodne nejednakosti. U svojim radovima Šiva je dokazala da borba za kvalitetnu vodu je i borba za suverenitet država Trećeg svijeta, a borba za mir, je u u stvari borba protiv globalizacije i religijskog fundamentalizma.

Iz HO „Horizonti“ poručuju da se primjeri i značaj ekofeminzma mogu naći i u Bosni i Hercegovini, a u kratkoj video formi saznajte kakve veze imaju ekofeminizam i zgađanje zraka u Tuzli, na primjer.