Pad broja učenika u BiH sve snažnije pokazuje posljedice dugogodišnjeg pada nataliteta i iseljavanja stanovništva.
Samo u posljednje tri školske godine osnovne škole u Bosni i Hercegovini ostale su bez 7.758 učenika, dok je istovremeno sve manje djece koja prvi put sjedaju u školske klupe.
Prema podacima Agencije za statistiku BiH, u školskoj 2025/2026. godini u zemlji je djelovalo 1.622 redovne osnovne škole, a nastavu je pohađalo 248.585 učenika. To je za 3.171 učenika, odnosno 1,3 posto manje nego godinu ranije.
U prve razrede upisana su 26.962 učenika, što predstavlja pad od dva posto u odnosu na prethodnu školsku godinu.
Godinu ranije, u školskoj 2024/2025, osnovne škole pohađalo je 251.756 učenika, dok ih je u 2023/2024. bilo 256.343. U istom periodu broj prvačića smanjen je sa 27.815 na 26.962, odnosno za 853 učenika.
Smanjuje se i broj škola. Između školskih 2023/2024. i 2025/2026. broj redovnih osnovnih škola u BiH pao je za 45.
Posebno izražen trend zabilježen je u Federaciji BiH. U školskoj 2025/2026. godini aktivno je 996 centralnih i područnih osnovnih škola, dok ih je prije pet godina bilo 1.043. To znači da je Federacija u ovom periodu ostala bez 47 škola.
Najveći pad u apsolutnim brojkama zabilježen je u Unsko-sanskom kantonu, gdje je broj škola smanjen sa 141 na 128. Procentualno je najveći pad evidentiran u Kantonu 10, gdje je broj škola sa 48 smanjen na 38, odnosno za 20,8 posto.
Tuzlanski kanton, koji ima najveći broj osnovnih škola u Federaciji BiH, u ovom periodu zabilježio je najmanju promjenu. Broj škola smanjen je sa 211 na 210, što predstavlja pad od 0,5 posto.
Kanton Sarajevo jedini je zabilježio rast, sa 96 na 97 škola.
Pad broja učenika u BiH posebno je vidljiv u manjim i depopulacijom pogođenim sredinama. U Dobretićima osnovnu školu pohađa svega sedam učenika, u Ravnom 16, u Trnovu 41, a u Bosanskom Grahovu 54 učenika.
Istovremeno, najveći broj osnovaca zabilježen je u sarajevskoj općini Novi Grad, gdje školu pohađa 11.484 učenika. Slijede Zenica sa 9.290, Mostar sa 8.732 i Tuzla sa 8.013 osnovaca.
Demografski pokazatelji dodatno objašnjavaju ovakav trend. U Bosni i Hercegovini godinama se bilježi više umrlih nego rođenih, a negativan prirodni priraštaj direktno se odražava i na broj djece školskog uzrasta.
U 2023. godini rođeno je 24.938 djece, dok su umrle 34.434 osobe. Godinu kasnije rođeno je 24.598 djece, a umrlo 35.595 osoba. Prema podacima za prvih devet mjeseci 2025. godine, rođeno je 17.465 djece, dok je broj umrlih iznosio 26.600.
Nastavak ovakvih demografskih kretanja znači da će pad broja učenika u BiH i pritisak na mrežu osnovnih škola ostati jedan od najvećih izazova za obrazovni sistem u narednim godinama.
