Naučnici iz Tajlanda identifikovali su novu, izuzetno rijetku mutaciju u fenotipu krvi B(A), što predstavlja važno otkriće za savremenu medicinu i sigurnost transfuzija.
Ovo otkriće dodatno potvrđuje koliko je ljudska krv složenija nego što se to vidi kroz osnovnu podjelu na krvne grupe, a o rezultatima istraživanja piše i ScienceAlert.
Šta je pokazalo veliko istraživanje krvi u Tajlandu
Istraživački tim koji je predvodila hematologinja Džanejira Kitivorapart sa Mahidol University analizirao je više od 544.000 uzoraka krvi prikupljenih tokom osam godina u bolnici Siriraj.
Među stotinama hiljada uzoraka zabilježena su samo tri slučaja do sada nepoznate mutacije u fenotipu B(A), što ovu pojavu svrstava među najrjeđe zabilježene varijante krvi. Procjenjuje se da se javlja kod jedne osobe na oko 180.000, odnosno kod svega 0,00055 posto populacije.
Rezultati istraživanja objavljeni su u junu 2025. godine u naučnom časopisu Transfusion and Apheresis Science. Fenotip B(A) predstavlja posebnu varijantu krvne grupe B, kod koje zbog genetskih mutacija postoji slaba aktivnost antigena A.
Upravo ta neobična kombinacija može dovesti do pogrešnih ili nejasnih rezultata tokom standardnog određivanja krvne grupe, što u kliničkoj praksi može predstavljati ozbiljan problem.
Zašto ovakve mutacije predstavljaju izazov za medicinu
Ljudska krv se u osnovi dijeli na grupe A, B, AB i O, uz dodatni Rezus faktor, ali stvarna biološka slika mnogo je složenija. Svaka krvna grupa nosi specifične molekularne oznake koje imuni sistem prepoznaje kao vlastite. Ako se tokom transfuzije krv pogrešno upari, može doći do snažne imunološke reakcije, koja u najtežim slučajevima može biti smrtonosna.
Tokom ovog istraživanja zabilježeno je i gotovo 200 slučajeva neslaganja u ABO sistemu, gdje rezultati testiranja crvenih krvnih zrnaca i krvne plazme nisu bili usklađeni.
Takve situacije često se češće javljaju kod pacijenata nego kod davalaca krvi, što se povezuje s ozbiljnim bolestima koje mogu uticati na ponašanje krvnih ćelija. Upravo među tim rijetkim slučajevima identifikovana je i osoba s fenotipom B(A).
Analiza ABO gena, koji kodira enzim zadužen za dodavanje šećernih molekula na površinu krvnih ćelija, otkrila je četiri nove mutacije. Te genetske promjene čine da krv formalno pripada grupi B, ali istovremeno pokazuje slabu aktivnost antigena A, što standardne testove može dovesti u zabludu.
Naučnici smatraju da ovakva otkrića ukazuju na postojanje još niza izuzetno rijetkih i teško prepoznatljivih krvnih varijanti u populaciji, zbog čega napredna genetska testiranja postaju sve važnija u savremenoj medicini.
Otkriće fenotipa B(A) još jednom potvrđuje da ljudska krv krije brojne nepoznanice. Razumijevanje ovakvih mutacija može značajno unaprijediti dijagnostiku i dodatno povećati sigurnost transfuzija, što je od presudnog značaja za pacijente širom svijeta.
Možda vas zanima:
Opasnosti koje donosi prljava rerna i kako utiče na hranu
