Bosna i Hercegovina trenutno ne vodi pregovore niti postoje inicijative za otvaranje prihvatnih centara za migrante na njenoj teritoriji, potvrđeno je iz nadležnih institucija.
Ova tema aktuelizirana je nakon što su Evropski parlament i Vijeće Evropske unije postigli politički dogovor o novoj regulativi o povratku osoba koje nezakonito borave u EU. Regulativa je dio šireg Pakta EU o migracijama i azilu, čija puna primjena počinje 12. juna 2026. godine.
Cilj novih evropskih pravila je ubrzati i pojednostaviti postupke vraćanja državljana trećih zemalja koji nemaju pravo boravka u Evropskoj uniji. Regulativa pod određenim uslovima omogućava i uspostavljanje takozvanih povratnih centara u trećim zemljama.
Iz Delegacije Evropske unije u BiH pojasnili su da nova regulativa ne nameće obaveze trećim zemljama, uključujući Bosnu i Hercegovinu. Naglašeno je da Sporazum o readmisiji između BiH i EU iz 2008. godine ostaje na snazi, te da trenutno nema razgovora o zaključivanju novih sporazuma.
Iz Ministarstva sigurnosti BiH ističu da ne postoje konkretne aktivnosti niti inicijative koje bi upućivale na uspostavljanje prihvatnih centara u Bosni i Hercegovini. Istovremeno, nadležne institucije prate provedbu evropskog pakta i moguće posljedice po zemlje zapadnobalkanske rute.
U toku je i izrada nove Strategije u oblasti migracija i azila i Akcionog plana za period 2026–2030. godine, kroz koje bi mogla biti definisana eventualna prilagođavanja domaćeg sistema evropskim standardima, posebno u okviru Zakona o strancima i Zakona o azilu.
Ministarstvo vanjskih poslova BiH također je potvrdilo da se postojeći sporazumi o readmisiji uredno provode i da tokom redovnih sastanaka s Evropskom unijom nema dodatnih zahtjeva.
Iz UNHCR-a naglašavaju da dobrovoljni povratak osoba kojima nije potrebna međunarodna zaštita treba ostati najefikasniji i najdostojanstveniji pristup, ali i da svi postupci povratka moraju biti provedeni uz poštivanje međunarodnog prava i osnovnih ljudskih prava.
Prema podacima Službe za poslove sa strancima, povratak migranata iz BiH trenutno se provodi kroz programe dobrovoljnog povratka i reintegracije, kao i kroz postupke prisilnog udaljenja i readmisije za osobe koje nezakonito borave u zemlji. Najveći izazovi ostaju utvrđivanje identiteta, pribavljanje putnih isprava, saradnja sa zemljama porijekla, te finansijski i logistički zahtjevni postupci povratka.
Služba za poslove sa strancima trenutno raspolaže smještajnim kapacitetima za približno 3.000 osoba.
