Danas je Velika subota, drugi dan velike žalosti i posljednji dan Uskršnjeg posta. Prema pravoslavnom vjerovanju, Isus Hrist ovaj je dan proveo u Adu, podzemlju, zbog čega se obilježava u tišini i molitvi, slično kao i Veliki petak.
Velika subota posvećena je uspomeni na pogreb Isusa Hrista i njegov silazak u Ad. Ovaj dan dio je Strasne sedmice i predstavlja uvod u najveći hrišćanski praznik, Uskrs.
Pravoslavna crkva vjeruje da je Isus Hrist toga dana u grobu bio tijelom, dok je duhom bio u Adu, ali istovremeno i na prijestolu sa Ocem i Duhom, kao sveprisutni Bog, neodvojiv od druga dva lica Svete Trojice.
Na Veliku subotu, prema vjerovanju, Hrist je pokazao da je došao kraj starom vijeku, koji je bio obilježen svetkovanjem subote, te da počinje novi vijek u kojem se slavi dan njegovog vaskrsenja.
Bogosluženje Velike subote
Jutrenje Velike subote u novije vrijeme ne služi se rano ujutro, nego na Veliki petak uvečer. Pred simboličnim Hristovim grobom, uz kađenje i upaljene svijeće, prikazuje se Hristov pogreb.
Uz čitanje cijelog 118, odnosno 119. Psalma, pjevaju se statije, stihovi kojima se slavi umrli Spasitelj kao vaskrsenje i život, ali se ujedno izražavaju bol, žalost i tuga Presvete Bogorodice.
U kanonu Velike subote slavi se Hristova pobjeda nad smrću, a prvi put se govori i o tome da je ova blagoslovena subota, u kojoj Spasitelj leži mrtav, zapravo preblagoslovena subota. Vjeruje se da je Spasitelj tada usnio, uz obećanje da će vaskrsnuti trećeg dana.
Pri kraju jutrenja, plaštanica se nosi tri puta oko hrama, a nakon što se ponovo položi u grob, pred njom se čita Jezekiljevo proročanstvo o vaskrsenju mrtvih, iz Knjige proroka Jezekilja, glava 37, stihovi od 1 do 14, kao i Apostol i Jevanđelje.
Velikosubotnom Liturgijom Svetog Vasilija Velikog počinje Uskrs. Vjernici u hramovima molitvom odgovaraju na horsko pojanje anđela i sa upaljenim voštanicama iščekuju Vaskrsenje, praznik pobjede života nad smrću, koji predstavlja temelj hrišćanske vjere.
Ovaj obred poštuje se u svim pravoslavnim hramovima, dok se u Jerusalimu sva dešavanja vezuju za Crkvu Groba Hristovog, gdje vjernici svake godine na Veliku subotu prisustvuju čudotvornoj pojavi Blagodatnog ognja.
Velika subota ujedno je i posljednji dan Uskršnjeg posta.
