U Kantonu Sarajevo danas je Dan žalosti, posvećen djeci koja su izgubila živote tokom opsade glavnog grada Bosne i Hercegovine u periodu od 1992. do 1995. godine.
Tokom 1.425 dana opsade Sarajeva, prema podacima institucija i istraživača, ubijeno je više od 1.600 djece. Njihova djetinjstva prekinuta su snajperskim hicima i granatama koje su svakodnevno padale na grad, dok su se igrali, išli u školu, čekali vodu ili bili u svojim domovima.
Više od 14.000 djece ranjeno tokom opsade
Podaci iz sudskih presuda i izvještaja međunarodnih i domaćih tijela pokazuju da je najmanje 53 djece ubijeno snajperskim djelovanjem, dok je više od 14.000 djece ranjeno tokom opsade.
Iako su od završetka rata prošle tri decenije, za ubistva djece Sarajeva niko nije odgovarao kao za poseban zločin. Međunarodni sud u Hagu osudio je Stanislava Galića na doživotnu kaznu zatvora, a Dragomira Miloševića na 29 godina zatvora, kao komandante Sarajevsko-romanijskog korpusa koji je držao grad pod opsadom.
Presude potvrdile sistematski napad na civile
U presudama Ratku Mladiću i Radovanu Karadžiću potvrđeno je da je granatiranje Sarajeva bilo dio sistematskog napada na civilno stanovništvo. Pred domaćim pravosuđem procesuirano je 12 osoba za zločine počinjene nad stanovnicima opkoljenih dijelova Sarajeva.
Vlada Kantona Sarajevo donijela je odluku da se 5. maj od 2019. godine obilježava kao Dan sjećanja na ubijenu djecu Sarajeva. Historijski muzej Bosne i Hercegovine od 2020. godine prikuplja predmete koji su pripadali ubijenoj djeci, a dio postavke čini i “Bijela soba”, memorijalna izložba koja čuva uspomenu na prekinuta djetinjstva.
Sjećanje na najmlađe žrtve opsade
Opsada Sarajeva, najduža u modernoj historiji Evrope, ostavila je duboke posljedice na generacije koje su je preživjele, a sjećanje na ubijenu djecu ostaje jedna od najbolnijih rana ratne prošlosti Bosne i Hercegovine.
