CRP, odnosno C-reaktivni protein, smatra se jednim od najpouzdanijih pokazatelja upalnih procesa u organizmu. Riječ je o proteinu koji stvara jetra i koji reaguje veoma brzo kada se u tijelu pojavi upala, povreda ili infekcija. Upravo zbog te brze reakcije često se opisuje kao svojevrsni alarmni sistem organizma.
Za razliku od brojnih drugih laboratorijskih parametara koji se mijenjaju postepeno, vrijednosti CRP-a rastu već nekoliko sati nakon početka upalnog procesa. To ljekarima omogućava da na vrijeme procijene intenzitet reakcije organizma, često i prije nego što se razviju izraženi simptomi. Zbog toga je ovaj nalaz posebno važan u hitnim službama i ambulantama porodične medicine.
Jedna od ključnih uloga CRP-a u praksi jeste pomoć u razlikovanju bakterijskih i virusnih infekcija. Kod virusnih infekcija vrijednosti su najčešće blago ili umjereno povišene, dok bakterijske infekcije obično dovode do značajnog porasta. Ovaj podatak može imati presudnu ulogu u odluci o uvođenju antibiotske terapije.
Prema riječima doktorice Biserke Obradović, vrijednosti CRP-a iznad 5 mg/L smatraju se povišenim, ali njihovo tumačenje zavisi od cjelokupne kliničke slike i vrste oboljenja. Naglašava da se laboratorijski nalazi uvijek posmatraju u kontekstu simptoma i anamneze pacijenta. Iako se često povezuje s bakterijskim infekcijama, CRP može biti povišen i kod virusnih oboljenja.
Stručnjaci podsjećaju da je CRP nespecifičan marker. On jasno pokazuje da u organizmu postoji upalni proces, ali ne otkriva njegov tačan uzrok niti lokalizaciju. Povišene vrijednosti mogu pratiti različita stanja, od upale pluća i postoperativnih komplikacija do pogoršanja hroničnih autoimunih bolesti. Zbog toga se ovaj parametar nikada ne tumači izolovano, već kao dio šire dijagnostičke procjene.
U savremenoj medicini CRP ima i dodatnu ulogu. Visokosenzitivni CRP koristi se u kardiologiji za procjenu rizika od srčanog i moždanog udara, čime je njegova primjena proširena i na prevenciju kardiovaskularnih oboljenja. Tako je ovaj protein, osim pokazatelja infekcije, postao i važan indikator općeg zdravstvenog rizika.
