Svjetski dan štednje, koji se obilježava danas, 31. oktobra, donosi podatke o rastu bankarskih depozita u Bosni i Hercegovini i zemljama regije. Građani BiH na bankovnim računima imaju 21,39 milijardi KM, što je za 2,5 milijardi KM više nego godinu ranije, pokazuju podaci Centralne banke Bosne i Hercegovine.
Depoziti stanovništva u BiH na kraju septembra bili su veći za 13,3 posto u odnosu na isti period prošle godine. U ukupnim depozitima bankarskog sektora novac građana učestvuje sa 52,1 posto, što ga čini značajnim izvorom finansiranja banaka.
Od ukupno 21,39 milijardi KM, na depozite u domaćoj valuti odnosi se 12,84 milijarde KM. Građani u eurima i konvertibilnim markama s valutnom klauzulom vezanom za euro čuvaju 7,77 milijardi KM, dok depoziti u ostalim stranim valutama iznose 776,7 miliona KM.
Štednja u domaćoj valuti porasla je za 15,4 posto na godišnjem nivou, dok je rast depozita u stranim valutama iznosio 10,2 posto.
Koliko novca građani Hrvatske imaju u bankama?
Podaci Hrvatske gospodarske komore pokazuju da građani Hrvatske u bankama čuvaju gotovo 43 milijarde eura. Prosječan iznos depozita po stanovniku prelazi 11.000 eura, ali su razlike među pojedinim dijelovima zemlje izražene.
Na sedam jadranskih županija odnosi se 41 posto ukupnih štednih depozita, dok Grad Zagreb učestvuje sa 28 posto.
Zagreb prednjači i prema iznosu depozita po stanovniku, sa više od 15.500 eura, dok je Istarska županija na drugom mjestu. Najmanji iznos zabilježen je u Vukovarsko-srijemskoj županiji, približno 5.500 eura po stanovniku.
Ipak, podaci istraživanja pokazuju da redovno štedi svega 38 posto hrvatskih građana. Većina novca nalazi se na bankovnim računima, a ne na oročenoj štednji.
Istovremeno raste interes za druge oblike ulaganja, uključujući dobrovoljne penzijske fondove, dionice i investicijsko zlato. Promet investicijskim zlatom prošle godine dostigao je 800 miliona eura, dok se za ovu godinu procjenjuje da bi mogao premašiti milijardu eura.
Srbija bilježi rekordan rast štednje
Prema podacima Narodne banke Srbije, štednja stanovništva u ovoj zemlji tokom 2026. godine dostigla je rekordne iznose.
Dinarska štednja krajem oktobra iznosila je približno 250 milijardi dinara, što predstavlja povećanje od 42,8 milijardi dinara ili 21 posto u odnosu na početak godine.
Istovremeno je devizna štednja porasla za 1,3 milijarde eura, odnosno 7,9 posto, i dostigla 17,4 milijarde eura.
Udio dinarske štednje u ukupnoj štednji stanovništva krajem septembra iznosio je 11 posto, dok je u istom mjesecu 2012. godine bio svega 1,9 posto.
Najveći dio dinarske štednje oročen je na period od šest mjeseci do godinu dana, a ova kategorija čini 57,6 posto ukupne štednje u domaćoj valuti.
Analiza Narodne banke Srbije za period od septembra 2012. do septembra 2026. godine pokazala je da je dinarska štednja u većini posmatranih perioda bila isplativija od uporedive štednje u eurima.
Prema toj analizi, jednogodišnja oročena štednja u dinarima bila je isplativija u 99 posto posmatranih godišnjih perioda.
Svjetski dan štednje i finansijske navike građana
Svjetski dan štednje obilježava se 31. oktobra s ciljem podizanja svijesti o značaju odgovornog upravljanja novcem i stvaranja finansijske sigurnosti.
Podaci iz Bosne i Hercegovine, Hrvatske i Srbije pokazuju rast depozita stanovništva, ali i razlike u načinu čuvanja novca, od depozita u domaćim valutama do ulaganja u druge oblike imovine.
U Bosni i Hercegovini depoziti u domaćoj valuti bilježe brži godišnji rast od depozita u stranim valutama, dok u Srbiji raste udio dinarske štednje. U Hrvatskoj se, uz bankarsku štednju, povećava interes za investicijsko zlato i druge finansijske instrumente.
