Turska kuhinja sve češće postaje jedan od razloga zbog kojih putnici biraju ovu zemlju za ljetni odmor, jer se uz more, sunce i bogato kulturno naslijeđe sve više traže i autentični domaći okusi.
Turisti se danas više ne pitaju samo gdje će putovati, nego i šta će jesti kada stignu na odredište. Od ribljih pijaca u Istanbulu, preko kafana na obalama Bodruma i Antalije, do domaćih kuhinja širom Anadolije, tradicionalna jela postaju važan dio iskustva putovanja.
Da gastronomija dobija sve značajnije mjesto u planiranju odmora pokazuju i nedavna istraživanja prema kojima su putovanja i turizam, sa 79 posto, prvi izbor za provođenje slobodnog vremena ovog ljeta. Odmah iza njih nalaze se aktivnosti povezane s hranom sa 70 posto, dok 69 posto ispitanika bira aktivnosti na otvorenom.
Turska pritom ima jednu od najbogatijih kulinarskih tradicija na svijetu, a njena ljetna gastronomija posebno se oslanja na svježe povrće, maslinovo ulje, začinsko bilje i morske plodove. Hladne supe, lagano pripremljeno povrće, salate i domaći napici omogućavaju da se i tokom najtoplijih dana upozna drugačije lice tradicionalne kuhinje.
Takvi okusi prate putnike bez obzira na to provode li odmor na Egejskoj obali i Turskoj rivijeri, istražuju drevna mjesta Anadolije ili traže niže temperature i svježiji zrak u predjelima uz Crno more.
Turska kuhinja ljeti počinje i hladnom supom
Jedan od manje poznatih, ali karakterističnih ljetnih specijaliteta je hladna supa ayran aşı, porijeklom iz istočne Anadolije. Priprema se od jogurta, slanutka i pšenice, a jednostavna kombinacija namirnica pretvorila ju je u popularno osvježenje tokom toplih mjeseci.
Iako je posebno vezana za istočni dio zemlje, njena popularnost odavno je prešla granice matične regije, pa se danas može pronaći i u tradicionalnim restoranima velikih gradova, uključujući Istanbul.
Maslinovo ulje, povrće i salate obilježavaju ljetne stolove
Važno mjesto u ljetnoj gastronomiji zauzimaju jela pripremljena s maslinovim uljem. Najčešće se kuhaju polako i poslužuju hladna, čime do izražaja dolaze prirodni okusi sezonskog povrća, od boranije i tikvica do artičoka koje rastu u različitim dijelovima Anadolije.
Među najpoznatijim primjerima je dolma, povrće poput tikvica, paprika i patlidžana punjeno aromatičnom kombinacijom riže i maslinovog ulja. Slično punjenje koristi se i za sarmu, kod koje se smjesa umotava u listove vinove loze, a riječ je o jednom od prepoznatljivih klasika turske kuhinje.
Maslinovo ulje posebno je zastupljeno i u pripremi regionalnog bilja. U Egejskoj regiji pripremaju se, između ostalog, şevketibostan, jestivi čičak, te deniz börülcesi, poznat kao morski grah, čime se dodatno naglašava sezonski karakter lokalne kuhinje.
Uz ova jela dolaze svježe salate i tradicionalni domaći napici. Kompot se priprema kuhanjem svježeg voća u blago zaslađenoj vodi i poslužuje hladan, dok su tokom ljeta popularni i različiti šerbeti i limunada.
Jedna od najpoznatijih je pastirska salata, çoban salatası, pripremljena od paradajza, krastavaca, paprika i luka, uz limun i maslinovo ulje. Tradicionalno se dobro uklapa uz boraniju pripremljenu na maslinovom ulju.
Na ljetnim stolovima često se mogu pronaći i kısır, salata od bulgura, mücver, pržene tikvice s bijelim sirom, piyaz, salata od bijelog graha, kao i ćufte od leće.
Aščinice čuvaju okus domaće hrane
Za one koji žele upoznati svakodnevnu Tursku kuhinju, aščinice, odnosno esnaf lokantaları, među najpristupačnijim su mjestima za takvo iskustvo.
Ove vrste restorana prvobitno su nastale kako bi radnicima ponudile obrok tokom pauze za ručak. Danas u ugodnoj i neformalnoj atmosferi nude desetine svježe pripremljenih jela po pristupačnim cijenama.
Dok se u svijetu sve više govori o povratku jednostavnim i autentičnim domaćim receptima, turske aščinice taj koncept njeguju generacijama. Gost uglavnom bira jelo iz tople vitrine, plaća određenu cijenu po tanjiru, dok se svježi hljeb gotovo uvijek poslužuje bez dodatne naplate.
Večeri uz meze i morske plodove
Poseban dio ljetnog iskustva predstavljaju meyhane, tradicionalne turske kafane i taverne, posebno popularne u priobalnim područjima.
Dugi stolovi, sezonske meze i svježi morski plodovi čine osnovu večernjeg druženja. Obrok često počinje laganim predjelima na bazi jogurta, poput haydarija, jelima pripremljenim s maslinovim uljem i sezonskim biljem.
Nakon toga na stol stižu riba sa žara i drugi morski specijaliteti. Uz lokalno bijelo vino ili rakiju, takva večera nije samo obrok, nego iskustvo u kojem važnu ulogu imaju dijeljenje hrane, druženje i razgovor.
Sladoled iz Maraşa koji se jede nožem i viljuškom
Turska kuhinja ima i prepoznatljiv ljetni desert, sladoled iz Maraşa. Priprema se od kozjeg mlijeka i gomolja divlje orhideje koja raste u planinskim predjelima provincije Kahramanmaraş.
Ovaj sladoled ubraja se među cijenjene svjetske deserte, a prepoznatljiv je po izuzetno gustoj teksturi i otpornosti na topljenje. Upravo zbog takve strukture često se reže na kriške, a može se jesti nožem i viljuškom.
Za putnike koje u Tursku privlače plaže, drevni gradovi ili planinski predjeli, ljetna gastronomija tako postaje još jedan razlog za dolazak i prilika da tokom odmora više vremena provedu za stolom.
Čitajte i ovo Turska kulinarska čarolija: MICHELIN Guide 2026 otkriva 39 novih zvijezda
