Iako nas početak septembra još može počastiti visokim temperaturama i danima koji podsjećaju na ljeto, za meteorologe je jesen već počela. Prvi dan septembra označava početak meteorološke jeseni, dok ćemo na onu astronomsku sačekati još nešto više od tri sedmice.
Zbog toga se svake godine početkom septembra javlja isto pitanje – kako je moguće da je jesen počela ako kalendar kaže da ljeto još traje?
Odgovor je jednostavan: postoje dva načina određivanja godišnjih doba.
Meteorološka jesen uvijek počinje 1. septembra
Meteorolozi godinu dijele na četiri perioda od po tri puna mjeseca. Prema toj podjeli, proljeće traje od početka marta do kraja maja, ljeto od juna do augusta, jesen obuhvata septembar, oktobar i novembar, dok zima traje od decembra do kraja februara.
Zato meteorološka jesen svake godine počinje tačno 1. septembra i završava 30. novembra.
Ovakva podjela nije uvedena zato što se vrijeme preko noći mijenja iz ljetnog u jesensko, već prvenstveno kako bi meteorolozi mogli lakše pratiti, upoređivati i analizirati temperaturne i druge vremenske podatke iz godine u godinu.
Kada počinje astronomska jesen?
Astronomska jesen nema svake godine potpuno isti datum jer njen početak zavisi od kretanja Zemlje oko Sunca i nagiba Zemljine ose.
Počinje u trenutku jesenje ravnodnevnice, koja se obično događa 22. ili 23. septembra.
Ove godine astronomska jesen u Sarajevu počinje u srijedu, 23. septembra, u 2:05 sati.
U vrijeme ravnodnevnice dan i noć približno su jednake dužine, nakon čega će na sjevernoj hemisferi noći postajati sve duže od dana, sve do zimskog solsticija.
Dani su već primjetno kraći
Promjena godišnjeg doba već se može osjetiti i bez gledanja u kalendar.
U Sarajevu je 1. septembra izlazak sunca oko 6:09 sati, dok sunce zalazi oko 19:22. Dan traje nešto više od 13 sati, a svakog narednog dana dodatno se skraćuje.
U narednim sedmicama raniji zalasci sunca postajat će sve primjetniji, posebno u večernjim satima, dok će jutra i noći postepeno biti svježiji.
Ipak, početak meteorološke jeseni ne znači da su topli dani iza nas.
Septembar može donijeti periode vrlo toplog i sunčanog vremena, pa nije neobično da temperature još neko vrijeme podsjećaju na ljetne. Godišnja doba u prirodi ne mijenjaju se pritiskom na prekidač – riječ je o postepenom prelazu koji zavisi od vremenskih prilika.
Jesen je, barem za meteorologe, već stigla
Dakle, ako ste danas čuli da je počela jesen, informacija nije pogrešna.
Meteorološka jesen stigla je 1. septembra, dok ćemo astronomski početak novog godišnjeg doba dočekati 23. septembra.
Do tada nam ostaju još tri sedmice astronomskog ljeta – i sasvim dovoljno vremena za još poneki pravi ljetni dan.
