Nova studija pokazala je da korištenje umjetne inteligencije pri jednostavnim kognitivnim zadacima može vrlo brzo oslabiti sposobnost samostalnog rješavanja problema. U istraživanju je učestvovalo 1.200 osoba, a od njih je traženo da riješe ili 15 matematičkih zadataka s razlomcima ili osam osnovnih zadataka razumijevanja pročitanog, sa i bez pomoći AI alata.
Rezultati su pokazali da su ispitanici koji su koristili umjetnu inteligenciju u početku češće davali tačne odgovore. Međutim, kada im je AI pomoć naknadno uskraćena, češće su griješili ili su preskakali pitanja u odnosu na one koji su zadatke od početka rješavali bez takve podrške. Sličan obrazac opisuje i izvještaj o studiji, prema kojem je najveći pad zabilježen kod onih koji su od AI-a tražili gotove odgovore, dok su nešto bolje prolazili oni koji su koristili samo objašnjenja i smjernice, piše Euronews.
Istraživači navode i da su učesnici koji su se oslanjali na AI rjeđe pokazivali upornost u završavanju zadataka. Upravo ta upornost, odnosno prolazak kroz vlastiti misaoni napor i greške, smatra se važnim dijelom procesa učenja i usvajanja vještina. U izvještaju se upozorava da bi se, ako se ovakvi efekti gomilaju mjesecima i godinama, mogla razviti generacija učenika koji sve teže rade produktivno bez tehnološke podrške.
Ovi nalazi dolaze nakon ranije studije MIT Media Laba o korištenju ChatGPT-a pri pisanju eseja. U toj studiji učestvovalo je 54 ljudi, a istraživači su zaključili da su korisnici AI-a pokazivali slabiji nivo moždane angažovanosti i slabije pamtili ili prepoznavali tekst koji su napisali uz pomoć AI-a. Autori su taj efekat opisali pojmom “kognitivni dug”, odnosno kao nakupljanje dugoročnih kognitivnih troškova zbog pretjeranog oslanjanja na velike jezičke modele.
Prema tumačenju istraživača, jedan od razloga zbog kojih ljudi nakon korištenja AI-a brže odustaju jeste to što se navikavaju na trenutne odgovore, pa im samostalno suočavanje s problemom djeluje teže nego ranije. Zbog toga se mijenja i doživljaj koliko vremena i truda je potrebno da bi se neki zadatak uspješno završio.
Zbog svega toga autori predlažu da se AI sistemi razvijaju tako da ne nude uvijek gotovo rješenje, nego da u određenim situacijama korisniku pruže samo pomoćne smjernice, slično mentoru koji usmjerava učenika, ali ne rješava zadatak umjesto njega
