Predizborna kampanja za Opće izbore traje od 4. septembra, a prvih 26 dana donijelo je neuobičajeno veliki broj završenih projekata, novih investicija, odluka, ugovora i programa na nivou Bosne i Hercegovine, Federacije BiH i Tuzlanskog kantona. Od prvih isplata povrata PDV-a za kupovinu nekretnine i milionske modernizacije radarske mreže, preko novih lijekova i sportske infrastrukture, do ulaganja u policiju, škole, zdravstvo i javni prijevoz.
Centralna izborna komisija BiH utvrdila je da je kampanja počela 4. septembra i da traje do 3. oktobra u 7 sati, kada počinje izborna šutnja. Do kraja septembra prošlo je prvih 26 dana kampanje, dovoljno da se niz ranije pripremanih projekata privede kraju, da budu donesene nove odluke ili da postojeći programi pređu iz planova i procedura u konkretnu realizaciju.
To, samo po sebi, ne znači da su ti projekti pokrenuti zbog izbora. Mnogi od njih planirani su ranije, novac je bio osiguran u budžetima ili su procedure trajale mjesecima, pa i godinama. Ipak, pregled onoga što se dogodilo između 4. i 30. septembra pokazuje koliko različitih procesa može istovremeno doći do konkretne faze u manje od mjesec dana.
Predizborna kampanja na državnom nivou donijela prve isplate PDV-a
Jedna od odluka koju su građani čekali mjesecima konačno je počela davati konkretne rezultate. Uprava za indirektno oporezivanje BiH 17. septembra uručila je prva rješenja za povrat PDV-a građanima koji su kupili prvu novoizgrađenu nekretninu, nakon što je uspostavljena potrebna razmjena podataka između institucija.
Do 24. septembra doneseno je 58 rješenja, kojima je odobren povrat ukupno 857.570 KM. Od tog broja 25 rješenja već je bilo uručeno građanima i novac je uplaćen na njihove račune.
Riječ je o državnom sistemu kojim upravlja Uprava za indirektno oporezivanje, dok Ministarstvo finansija i trezora BiH ima svog predstavnika na čelu Upravnog odbora UIO. Zakon kojim je omogućeno ovo pravo usvojen je ranije, ali su prve stvarne isplate građanima počele upravo tokom septembra.
U resoru komunikacija i prometa istovremeno je predstavljena investicija vrijedna 32,46 miliona KM u modernizaciju radarske infrastrukture. Projekt provodi Agencija za pružanje usluga u zračnoj plovidbi BiH, BHANSA, koja će postojeću mrežu proširiti sa dva na pet vlastitih operativnih radara.
Radari u Sarajevu i na Jahorini već su modernizovani, dok se novi sistemi grade u Tuzli, Mostaru i Banjoj Luci. Investicija se finansira iz vlastitih prihoda BHANSA-e, a završetak i puštanje novih radara u operativni rad planirani su do kraja maja 2027. godine.
U Federaciji potpisani ugovori za milionske projekte i proširena lista lijekova
Iako je odluka o izdvajanju 30 miliona KM za sportsku infrastrukturu donesena krajem augusta, konkretna realizacija počela je upravo tokom kampanje. Federalno ministarstvo kulture i sporta 11. septembra potpisalo je ugovore s prvom grupom gradova i općina, vrijedne ukupno 4,32 miliona KM.
Širi program vrijedan je 30 miliona KM i namijenjen je izgradnji, rekonstrukciji i adaptaciji sportskih dvorana, stadiona, bazena, igrališta i druge sportske infrastrukture širom Federacije. Odobreno je ukupno 80 projekata, a sredstva su već bila osigurana federalnim budžetom za ovu godinu.
Tokom septembra donesena je i odluka koja direktno utiče na liječenje teško oboljelih pacijenata. Vlada Federacije BiH proširila je Listu lijekova Fonda solidarnosti, pa su na nju uvršteni pembrolizumab i atezolizumab, terapije koje se koriste u liječenju više malignih bolesti.
Istovremeno je Lista lijekova obaveznog zdravstvenog osiguranja dopunjena natrijum oksibatom, namijenjenim pacijentima s narkolepsijom praćenom katapleksijom. Odluke iz resora Federalnog ministarstva zdravstva donesene su 23. septembra.
Još jedan dugotrajan proces dobio je konkretan završetak u Tuzlanskom kantonu, ali kroz federalni projekt. U Živinicama su 21. septembra 24 porodice koje su godinama boravile u kolektivnom ili alternativnom smještaju dobile ključeve novih stanova izgrađenih kroz projekt CEB II, koji provodi Federalno ministarstvo raseljenih osoba i izbjeglica uz međunarodno kreditno finansiranje i učešće lokalnih zajednica.
Samo na području Tuzlanskog kantona kroz ovaj projekt planirano je 690 stambenih jedinica, od kojih je do kraja septembra završeno 647. Vrijednost ulaganja na području kantona iznosi više od 53 miliona KM.
Tuzlanski kanton: Od tri miliona KM za općine do 300 novih policajaca
Na kantonalnom nivou 15. septembra donesena je odluka o raspodjeli tri miliona KM za infrastrukturne i razvojne projekte u pet slabije razvijenih općina. Teočaku je odobreno oko 784 hiljade KM, Sapni 758 hiljada, Čeliću 608 hiljada, Kladnju 527 hiljada, a Doboj Istoku nešto više od 321 hiljade KM.
Novac je raspoređen za puteve, izgradnju Centra za socijalni rad, infrastrukturu poslovne zone, zelenu pijacu, dječije obdanište, sportske objekte i regulaciju korita Drinjače. Program je usvojila Vlada TK, a sredstva dolaze iz kantonalnog budžeta.
Samo dva dana kasnije data je saglasnost za prijem 300 novih policijskih službenika, a već 21. septembra MUP TK raspisao je javni konkurs. Riječ je o prijemu 300 policajaca na neodređeno vrijeme u Upravu policije Ministarstva unutrašnjih poslova TK.
Konkretna investicija završena je i u resoru obrazovanja. U Osnovnoj školi „Hasan Kikić“ u Gradačcu 9. septembra otvorena je nova fiskulturna sala vrijedna 1,093 miliona KM. Projekat Ministarstva obrazovanja i nauke TK realizovan je kroz nekoliko budžetskih godina, a posljednjih 140.000 KM osigurano je ove godine za završetak radova.
U zdravstvu je 25. septembra u Univerzitetski klinički centar Tuzla isporučen prvi PET/CT uređaj. Projekt vrijedan 9,2 miliona KM time je ušao u završnu fazu, a nakon instalacije i pripreme kadra ova vrsta dijagnostike prvi put bi trebala biti dostupna u UKC-u Tuzla.
Nabavka je dio šire modernizacije javne zdravstvene ustanove koja djeluje u zdravstvenom sistemu Tuzlanskog kantona. Pacijenti kojima je PET/CT dijagnostika bila potrebna do sada su upućivani u druge centre u Bosni i Hercegovini.
Novi programi za mlade i obrazovanje
Uz kapitalne investicije, tokom prvih 26 dana kampanje otvoreni su i novi programi namijenjeni građanima. Ministarstvo za kulturu, sport i mlade TK izdvojilo je 189.000 KM za sufinansiranje neformalnog obrazovanja mladih, uz pojedinačnu podršku do 2.000 KM za programe iz oblasti digitalnih i jezičkih vještina.
Ministarstvo obrazovanja i nauke TK raspisalo je konkurs za 85 stipendija učenicima koji su upisali deficitarna zanimanja, a pojedinačna stipendija iznosi 1.170 KM.
Navedeni projekti i odluke nisu nastali početkom predizborne kampanje. Dio njih pripreman je ranije, sredstva su za neke bila planirana kroz budžete, a pojedini postupci trajali su mjesecima. Ipak, period od 4. do 30. septembra pokazuje koliko je projekata i mjera na državnom, federalnom i kantonalnom nivou upravo tada dobilo konkretnu realizaciju, od isplata i novih prava građana, do završenih investicija, potpisanih ugovora, raspisanih konkursa i višemilionskih ulaganja.
