Tuzla 17. septembar pamti kao jedan od najvažnijih datuma u svojoj historiji.
Na taj dan 1944. godine grad je konačno oslobođen od fašističke okupacije, čime je završena jedna od najtežih etapa ratne historije Tuzle.
Prvo oslobođenje Tuzle dogodilo se 2. oktobra 1943. godine, nakon višednevnih borbi. Grad je tada postao jedan od najvećih slobodnih centara u okupiranoj Evropi, a upravo se 2. oktobar danas obilježava kao Dan grada Tuzle.
Nakon ponovne okupacije, Tuzla je 17. septembra 1944. godine oslobođena drugi put i konačno. Taj datum ostao je dio kolektivnog sjećanja grada, zajedno sa drugim događajima koji su obilježili njegovu historiju otpora i borbe za slobodu.
Oslobođenje kao dio historijskog identiteta Tuzle
Značaj oslobođenja Tuzle ne posmatra se samo kroz vojnu pobjedu, nego i kroz širi historijski kontekst. U različitim periodima grad i njegova okolina bili su mjesto društvenih i političkih previranja, od Husinske bune do Narodnooslobodilačke borbe i događaja iz maja 1992. godine.
U tekstu Mirzeta Ibrišimovića i Fatmira Alispahića, objavljenom na portalu Tuzlarije 2007. godine, oslobođenje Tuzle iz 1943. godine navedeno je među najznačajnijim događajima u historiji ovog područja, uz Husinsku bunu i 15. maj 1992. godine.
Takvi događaji ostali su važan dio identiteta grada i njegovog odnosa prema antifašizmu, slobodi i zajedništvu.
Sjećanje sačuvano i u gradskom prostoru
Historijski događaji u Tuzli nisu ostali zabilježeni samo u arhivama i knjigama. Nekadašnja Kolsterska ulica nosila je naziv Ulica 17. septembra, dok i danas u naselju Ši Selo postoji ulica nazvana po ovom datumu.
Posebno mjesto u njegovanju sjećanja zauzima i Partizansko groblje, dio Memorijalnog kompleksa Slana Banja. Ono predstavlja mjesto odavanja počasti poginulim borcima, ali i prostor kroz koji se mlađe generacije mogu upoznati sa antifašističkom tradicijom Tuzle.
Kontinuitet antifašističkih vrijednosti
Vrijednosti koje se vezuju za antifašističku prošlost Tuzle nastavile su imati značaj i tokom rata u Bosni i Hercegovini od 1992. do 1995. godine.
Tuzla je i tada nastojala sačuvati multietnički karakter grada, dok se 15. maj 1992. godine obilježava kao jedan od ključnih datuma u odbrani Tuzle.
Zbog toga se historija grada često posmatra kroz kontinuitet događaja koji su oblikovali njegov odnos prema slobodi, suživotu i otporu podjelama.
Sedamnaesti septembar i 2. oktobar tako ostaju datumi koji podsjećaju na dva oslobođenja Tuzle u Drugom svjetskom ratu, ali i na vrijednosti koje su kroz različite historijske periode postale dio identiteta grada.
