Šef Delegacije EU i specijalni predstavnik EU u Bosni i Hercegovini Luigi Soreca poručio je da su usvajanje Zakona o VSTV-u i Zakona o sudovima, uz imenovanje glavnog pregovarača i pregovaračkog tima, ključni koraci ka formalnom otvaranju pristupnih pregovora Bosne i Hercegovine s Evropskom unijom.
“Ponekad proces pristupanja Evropskoj uniji može djelovati tehnokratski ili apstraktno, ali u svojoj suštini evropski put je uvijek i prije svega za ljude”, naveo je Soreca, prisjećajući se susreta s građaninom na Međunarodnom aerodromu Sarajevo koji mu je rekao: “Ambasadore Soreca, molim vas nemojte odustati, nastavite se zalagati za evropsku budućnost Bosne i Hercegovine!”
Soreca ističe da Zakon o VSTV-u i Zakon o sudovima zadiru u pitanje može li BiH funkcionisati kao država utemeljena na vladavini prava, naglašavajući da se radi o povjerenju građana u pravosuđe, povjerenju poslovne zajednice u pravnu sigurnost i povjerenju EU u sposobnost zemlje da poštuje zajedničke vrijednosti.
Prema njegovom tumačenju, Zakon o sudovima BiH trebao bi ojačati pravnu sigurnost i unaprijediti borbu protiv teškog i organizovanog kriminala, te osnažiti nezavisnost pravosuđa kroz rješenje o apelacionom preispitivanju odluka Suda BiH “u skladu s evropskim standardima pravičnog suđenja”.
Za Zakon o VSTV-u navodi da je ključan za integritet pravosuđa, kroz unapređenje imenovanja, ocjenjivanja i disciplinske odgovornosti nosilaca pravosudnih funkcija, jačanje pravila o sukobu interesa i uvođenje učinkovitog sistema izvještavanja o imovini i interesima. “Ovo nisu kozmetičke izmjene”, poručio je Soreca.
Soreca navodi da usklađivanje s evropskim standardima ne znači preuzimanje tuđih modela, već poštivanje načela nezavisnosti i nepristrasnosti pravosuđa, pravne sigurnosti, transparentnosti, odgovornosti i djelotvornih pravnih lijekova. Kao praktične smjernice spominje preporuke Venecijanske komisije, nalaze Priebeovog izvještaja, stručne procjene i godišnje izvještaje Evropske komisije o BiH.
U kolumni se navodi i da je EU spremna pružiti tehničku, finansijsku i političku podršku nakon usvajanja zakona, uz podsjećanje na okvir Plana rasta za Zapadni Balkan. Prema Sorecinim navodima, 7,26 miliona eura bilo bi dostupno nakon uspostave funkcionalnog apelacionog pravosudnog tijela na državnom nivou kroz usvajanje i provedbu novog Zakona o sudovima, dok bi 14,52 miliona eura bilo dostupno nakon usvajanja i primjene sveobuhvatnog Zakona o VSTV-u, uključujući nezavisan disciplinski sistem, ocjenjivanje rada i imenovanja zasnovana na stručnosti.
