Izvještaj Evropske komisije za 2026. godinu donosi zabrinjavajuće ocjene o napretku Bosne i Hercegovine na evropskom putu. U pravosuđu, borbi protiv korupcije, slobodi medija i ekonomiji nije zabilježen napredak, dok je u oblasti vizne politike registrovano nazadovanje. Zbog neprovođenja ključnih reformi ugrožena su i sredstva iz evropskog Plana rasta, vrijedna gotovo milijardu eura.
U izvještaju, koji obuhvata period od 1. septembra 2025. do 1. septembra 2026. godine, Evropska komisija upozorava da vlasti u BiH i dalje javno podržavaju evropske integracije, ali da konkretni rezultati izostaju.
Političke blokade, nepostojanje funkcionalne vladajuće koalicije i slabe nezavisne institucije dodatno su usporili reforme. Komisija upozorava i na znakove zarobljenosti države na svim nivoima vlasti, dok većina prošlogodišnjih preporuka nije provedena.
BiH rizikuje gubitak sredstava iz Plana rasta EU
Jedno od najozbiljnijih upozorenja odnosi se na evropski Plan rasta za Zapadni Balkan, kroz koji Bosna i Hercegovina može dobiti do 976,6 miliona eura u kreditima i grantovima.
Iako je Reformska agenda usvojena u septembru 2025. godine, BiH još nije završila neophodne procedure za korištenje sredstava. Sporazumi o Instrumentu i zajmu nisu potpisani i ratificirani, niti je imenovan nacionalni koordinator.
Zbog ranijih kašnjenja, sredstva namijenjena Bosni i Hercegovini već su smanjena za deset posto.
Evropska komisija upozorava da rok za ispunjavanje uslova za prvu tranšu ističe krajem ove godine. Ukoliko nadležne institucije ne završe potrebne procedure, BiH rizikuje gubitak sredstava vezanih za taj rok.
Izvještaj Evropske komisije: Pravosuđe i borba protiv korupcije bez napretka
Posebno loše ocjene odnose se na pravosuđe i borbu protiv korupcije. Novi zakon o Visokom sudskom i tužilačkom vijeću i Zakon o sudovima BiH još nisu usvojeni.
Komisija kritikuje i izmjene pravila o provjeri imovinskih kartona nosilaca pravosudnih funkcija, kojima je vanjski nadzor zamijenjen postupkom pod kontrolom VSTV-a. Zbog tih izmjena u junu je prekinuta misija vanjskog nadzora koju finansira Evropska unija. Ustavni sud BiH i dalje ne radi u punom sastavu, dok je krajem 2025. broj neriješenih prvostepenih predmeta premašivao 1,6 miliona. Prosječno trajanje prvostepenih postupaka povećano je sa 292 na 299 dana.
Podaci o procesuiranju korupcije posebno su zabrinjavajući. Prema izvještaju, od 2022. godine nijedna agencija za provođenje zakona nije Tužilaštvu BiH dostavila izvještaj o korupciji na visokom nivou.
Tokom 2025. godine podneseno je samo pet izvještaja o drugim slučajevima korupcije, a nije zabilježena nijedna nova pravosnažna presuda za korupciju na visokom nivou.
Od 600 državnih zvaničnika samo je 261 dostavio finansijske izvještaje za provjeru imovinskih kartona. Komisija za odlučivanje o sukobu interesa utvrdila je pet slučajeva, ali je izrekla jednu sankciju.
Kanton Sarajevo izdvojen je kao primjer konkretnijih rezultata u procesuiranju korupcije, s potvrđenim optužnicama protiv 14 osoba, među kojima su većinom nosioci javnih funkcija.
BHRT pred gašenjem, novinari izloženi napadima
Ni u oblasti slobode medija nije ostvaren napredak. Evropska komisija upozorava na pogoršanje uslova za rad novinara, nedovoljnu transparentnost medijskog vlasništva i finansijske probleme javnih emitera.
BHRT se i dalje nalazi u ozbiljnoj opasnosti od gašenja, dok se nastavljaju sudski sporovi između tri javna emitera.
Tokom 2025. godine VSTV je evidentirao 25 napada na novinare, dok je Udruženje BH novinari zaprimilo 50 prijava. U Republici Srpskoj podneseno je 88 krivičnih prijava za klevetu.
Komisija navodi i da 60 posto informativnih portala nema potpun impresum ili ga uopće nema. Zakoni koji bi uredili transparentnost medijskog vlasništva i oglašavanje iz javnih budžeta još nisu usvojeni.
Evropska komisija traži ukidanje bezviznog režima za sedam zemalja
U oblasti vizne politike Evropska komisija registrovala je nazadovanje i pozvala BiH da uskladi pravila s Evropskom unijom.
Od Bosne i Hercegovine traži se ukidanje bezviznog režima za državljane Azerbejdžana, Katara, Kuvajta, Turske, Rusije, Kine i Vanuatua.
Komisija također zahtijeva prestanak sezonskih viznih izuzeća za državljane Bahreina, Omana i Saudijske Arabije. Prema ocjeni evropskih institucija, postojeća praksa može povećati rizik od nezakonitih migracija prema Evropskoj uniji zapadnobalkanskom rutom.
Kao pozitivan pomak izdvojeno je raspoređivanje približno 130 pripadnika Frontexa u Bosni i Hercegovini, kao i unapređenje saradnje s evropskim pravosudnim institucijama.
Parlament BiH usvojio samo 12 zakona
Politička nefunkcionalnost ogleda se i u radu Parlamentarne skupštine BiH, koja je tokom izvještajnog perioda usvojila svega 12 zakona, od kojih pet po hitnoj proceduri. BiH ni više od dvije i po godine nakon odluke o otvaranju pristupnih pregovora nema glavnog pregovarača s Evropskom unijom.
Evropska komisija osvrnula se i na opće izbore održane 4. oktobra, navodeći da je izborni dan protekao uglavnom uredno, ali uz tehničke poteškoće, složene procedure brojanja glasova i probleme s tajnošću glasanja.
U izvještaju se posebno osuđuju negiranje genocida, veličanje ratnih zločina i historijski revizionizam, a kao jedan od primjera navodi se sahrana osuđenog ratnog zločinca Ratka Mladića u Beogradu, kojoj su prisustvovali pojedini politički lideri iz Republike Srpske.
Nezaposlenost mladih gotovo 33 posto
Ekonomski pokazatelji također su dobili nepovoljne ocjene. Rast bruto domaćeg proizvoda usporio je na 1,7 posto u prvom kvartalu 2026. godine, dok BDP po stanovniku iznosi svega 36 posto prosjeka Evropske unije. Stopa nezaposlenosti u drugom kvartalu dostigla je 12,2 posto, a među mladima čak 32,9 posto.
Komisija upozorava i na zavisnost Bosne i Hercegovine od ruskog prirodnog gasa, nedovoljnu efikasnost javnih preduzeća i sporo provođenje ekonomskih reformi.
U obrazovanju su i dalje prisutne diskriminatorne prakse, uključujući sistem „dvije škole pod jednim krovom“ i nepriznavanje naziva bosanskog jezika u školama Republike Srpske.
Zabilježeni i pojedini pozitivni pomaci
Uprkos brojnim negativnim ocjenama, izvještaj bilježi određene rezultate u međunarodnoj saradnji, zaštiti ljudskih prava i infrastrukturi. Među njima su saradnja s Frontexom i Eurojustom, usvajanje propisa iz oblasti intelektualnog vlasništva, kao i prva pravosnažna presuda za negiranje i veličanje genocida, donesena u oktobru 2025. godine.
Pozitivno su ocijenjeni i pojedini infrastrukturni projekti na Koridoru Vc, aktivnosti na Južnoj plinskoj interkonekciji te napredak Sarajeva u evropskim inicijativama za klimatski neutralne gradove.
Evropska komisija pozvala je vlasti Bosne i Hercegovine da nakon oktobarskih izbora bez odgađanja formiraju institucije i nastave provođenje reformi neophodnih za otvaranje pristupnih pregovora.
