Čekanje na aerodromima širom Evrope zbog novog sistema graničnih kontrola u pojedinim slučajevima traje i po pet sati, a problem bi tokom ljetne sezone mogli osjetiti i građani Bosne i Hercegovine.
Zbog sve dužih zadržavanja putnika, evropski avioprijevoznici, aerodromi i strukovna udruženja pozvali su Evropsku komisiju da hitno reaguje i omogući fleksibilniju primjenu EES sistema. Kako navode, duže kontrole već uzrokuju kašnjenja, propuštene letove i dodatni pritisak na aerodromsko osoblje.
EES je novi digitalni sistem kojim se evidentira ulazak i izlazak iz Schengena za državljane zemalja koje nisu članice Evropske unije, a putuju na kraći boravak. Sistem je od 10. aprila 2026. godine u punoj primjeni i zamjenjuje dosadašnje pečatiranje pasoša elektronskom evidencijom.
Prema podacima Evropske komisije, EES bilježi podatke iz putnog dokumenta, fotografiju lica, otiske prstiju, te datum i mjesto ulaska ili izlaska iz Schengena. Sistem automatski prati i koliko je dana putnik proveo u Schengenu, u okviru pravila boravka do 90 dana u periodu od 180 dana.
Čekanje na aerodromima otvorilo pitanje ljetnih putovanja
Najveći problem trenutno se bilježi na aerodromima, posebno u vrijeme pojačanog prometa. Evropska avioindustrija upozorava da se na pojedinim graničnim kontrolama čeka i do pet sati, zbog čega putnici propuštaju letove, dok avioni u nekim slučajevima polijeću iako se dio putnika još nalazi u redovima za pasošku kontrolu.
Od Evropske komisije se traži da državama članicama omogući više fleksibilnosti, odnosno da se EES procedure privremeno obustave kada broj putnika premaši kapacitete graničnih službi. Poseban pritisak očekuje se tokom jula i augusta, kada se zbog godišnjih odmora znatno povećava broj putovanja.
Za građane BiH ovo nije samo evropski problem koji se dešava na velikim aerodromima. Novi sistem se primjenjuje i na vanjskim kopnenim granicama Schengena, što znači da se može osjetiti i na graničnim prijelazima između Bosne i Hercegovine i Hrvatske koji su otvoreni za međunarodni saobraćaj.
Čitajte i ovo Međunarodni aerodrom Tuzla dobija novu liniju
Gužve se mogu preliti i na granice sa Hrvatskom
Građani BiH i dalje mogu putovati u zemlje Schengena bez vize za kraći boravak. EES ne mijenja vizni režim, ali mijenja način kontrole na granici. Umjesto pečata u pasošu, ulazak i izlazak evidentiraju se digitalno, a prilikom prve registracije uzimaju se biometrijski podaci.
To u praksi znači da bi prelazak granice mogao trajati duže nego ranije, naročito za putnike koji prvi put ulaze u Schengen nakon pune primjene sistema. Duža zadržavanja moguća su vikendom, u vrijeme smjene turista, pred praznike i na najfrekventnijim prijelazima prema Hrvatskoj.
Putnici iz BiH koji ovog ljeta planiraju putovanje prema zemljama Evropske unije trebali bi računati na dodatno vrijeme, posebno ako putuju avionom, autobusom ili automobilom preko hrvatske granice. Važno je provjeriti važenje pasoša, planirati raniji dolazak na aerodrom ili granični prijelaz i voditi računa o dozvoljenom broju dana boravka u Schengenu.
Čekanje na aerodromima tako bi moglo postati jedan od glavnih problema ljetne sezone za putnike iz zemalja koje nisu članice Evropske unije, među kojima su i građani Bosne i Hercegovine. Iako je cilj EES sistema sigurnija i preciznija kontrola granica, trenutna upozorenja evropske avioindustrije pokazuju da se putnici još suočavaju sa velikim zadržavanjima.
