U Klinici za hematologiju i transplantaciju matičnih ćelija hematopoeze Univerzitetskog kliničkog centra Tuzla napravljen je novi iskorak u razvoju transplantacijske medicine.
Tim za transplantaciju matičnih ćelija hematopoeze JZU UKC Tuzla izveo je 218-tu po redu, transplantaciju matičnih ćelija hematopoeze, ali ovo je prvi put da je autologna transplantacija matičnih ćelija hematopoeze u liječenju multiplog mijeloma izvedena korištenjem svježeg, nekriokonzerviranog grafta.
Prema riječima načelnice Klinike za hematologiju i transplantaciju matičnih ćelija hematopoeze JZU UKC Tuzla, doc. dr. med. sc. Azre Jahić, prim. dr. med., to znači da se kod konvencionalne autologne transplantacije, matične ćelije hematopoeze nakon prikupljanja najčešće kriokonzerviraju, odnosno zamrzavaju na veoma niskim temperaturama, a kod danas izvedene transplantacije pristupilo se prikupljanju matičnih ćelija koje nisu bile podvrgnute “zamrzavanju”, nego su se u kontroliranim uslovima čuvle na temperaturi od približno +4 °C i reinfundirale pacijentu u kratkom vremenskom periodu nakon afereze.
Načelnica je pojasnila i da je poseban značaj ovog postupka predstavljala činjenica da je transplantacija izvedena kod pacijenta koji se nalazi na hroničnom programu hemodijalize, što je dodatno zahtijevalo pažljivo planiranje svih faza liječenja, od mobilizacije i prikupljanja matičnih ćelija, preko primjene visokodozne terapije melfalanom i vremenskog usklađivanja hemodijalize, do reinfuzije prethodno prikupljenih autolognih matičnih ćelija.
“U našem slučaju transplantacijski postupak bio je dodatno zahtjevan zbog terminalnog oštećenja bubrežne funkcije i potrebe za hroničnom hemodijalizom. Cjelokupan proces zahtijevao je precizno vremensko usklađivanje afereze, hemodijalize, kondicioniranja prilagođenom dozom melfalana i reinfuzije svježih matičnih ćelija. Na taj način omogućeno je provođenje visokodozne terapije i autologne transplantacije kod pacijenta kod kojeg bubrežna insuficijencija značajno povećava kompleksnost liječenja”, istakla je kao voditelj Tima za transplantaciju matičnih ćelija hematopoeze JZU UKC Tuzla, načelnica doc. dr. Azra Jahić, prim. dr. med.
Govoreći o prednostima nekriokonzerviranog grafta, doc. dr. Azra Jahić je pojasnila da primjena svježih matičnih ćelija pojednostavljuje određene segmente transplantacijskog procesa jer se izbjegava zamrzavanje i naknadno odmrzavanje ćelijskog produkta, kao i primjena DMSO-a, te se time smanjuje potreba za kompleksnom krioprezervacijskom infrastrukturom, ali i dio troškova vezanih za obradu i čuvanje grafta.
Istovremeno se izbjegavaju neželjene reakcije povezane sa DMSO-om tokom reinfuzije kriokonzerviranih ćelija. Prema njenim riječima, objavljene studije ukazuju i na mogućnost kraćeg boravka u bolnici i manjeg broja infuzijskih reakcija, dok se sposobnost grafta da uspostavi novu hematopoezu ne kompromituje.
Uvođenje mogućnosti autologne transplantacije korištenjem svježih, nekriokonzerviranih matičnih ćelija hematopoeze proširuje terapijske i organizacijske mogućnosti transplantacijskog programa u Univerzitetskom kliničkom centru Tuzla, ali ovaj pristup nije zamjena za kriokonzervaciju.
Pomenuti pristup predstavlja dodatnu, naučno utemeljenu transplantacijsku strategiju koja se može primijeniti kod pažljivo odabranih pacijenata kada je moguće precizno vremenski koordinirati mobilizaciju, aferezu, kondicioniranje i transplantaciju.
Prva primjena ovog postupka u JZU UKC Tuzla predstavlja još jedan korak u kontinuiranom razvoju programa transplantacije matičnih ćelija hematopoeze i nastojanju da pacijentima budu dostupne savremene, sigurne i racionalno organizirane metode liječenja.
Poseban značaj u uspješnoj realizaciji ovog zahtjevnog transplantacijskog postupka imala je bliska multidisciplinarna saradnja Klinike za hematologiju i transplantaciju matičnih ćelija hematopoeze sa Poliklinikom za transfuziologiju i Odjeljenjem za dijalizu Klinike za interne bolesti JZU UKC Tuzla, čija je stručna i koordinirana podrška omogućila sigurno provođenje svih faza liječenja.
